TÜRKLERE KÜLTÜREL HAKLARIN VERİLMESİ

Sistem

Arap Sosyalist Baas Partisi'nin 1968 yılında iktidara gelmesinin, ileride Türkler için bir tehlike oluşturacağı hiç kimsenin aklına gelmemişti. Aslında bu parti adından da anlaşılacağı gibi, temelde Arap ırkçılığına dayanıyordu. Bazı siyasi gelişmeler, Baas Partisi'ni, Irak'taki azınlıklara bazı kültürel haklar vermeğe zorlamıştı. Bu siyasi gelişmelerin başında, ülkede Araplardan sonre en büyük azınlık olan Kürtlerin, ülkede bir çıban başı oluşturması idi. Gerçi Kürtler uzun yıllar Irak yönetimine baş kaldırmış ve ülkede sıkıntılar yaratarak, Bağdat yönetiminin otoritesini sarsmışlardı. 1960 yılından itibaren Kürtleri ayaklandıran Molla Mustafa Barzani'ye karşı, Bağdat yönetimi, Irak'ın kuzey bölgesinde fiilen askeri harekata başlamıştı.
O dönemde Irak'ın Ankara büyükelçisi olan Talip Müştak, 12 Haziran 1963 tarihinde Ankara'da bir basın toplantısı düzenleyerek, Barzani'nin Kürtleri hiçbir şekilde temsil etmediğini, şahsi menfaatler ve liderlik hülyası peşinde koştuğunu, Komünistlerle işbirliği yapmak suretiyle Irak'ın toprak bütünlüğünü parçalamağa çalıştığını, geniş biçimde izah etmişti. Büyükelçi basın toplantısında, Irak Hükümetinin Kürtlere özerklik verilmesi için bir yasa taslağı hazırladığını, ülkenin kuzeyindeki asiler temizlenerek, bölgede huzur ve güvenliği sağladıktan sonra bu yönetim biçimini uygulamağa geçeceğini bildirmişti. Bu arada özerklik prensibinin Irak'ta yaşayan Türklere de tanınıp tanınmayacağına dair, gazetecilerin sordukları bir soruya verdiği cevapta büyükelçi, bu hususun halen Irak Hükümetince incelenmekte olduğunu söylemişti.

Fakat Baas Partisi, Kürtlerin öteden beri istedikleri ve özerk Kürt bölgesinin başkenti yapmak niyetinde oldukları Kerkük'ün Türklüğünü kabul ederek, Irak Türklerine 89 sayılı ve 24 Ocak 1970 tarihli İhtilal Komuta Konseyi'nin kararı ile kültürel haklar tanıdı.