klor ve özellikleri

inert · Tarih: Sun Jul 20, 2008 6:38 am Mesaj konusu: klor ve özellikleri

Klor Elementinin Özellikleri
Fiziksel ve Kimyasal Özellikler

Sembol:Cl Atom Numarası:17 Atom Ağırlığı:35.453 g/mol Oda koşullarında (25 C 298 K): Sari-yeşil renkli gaz. Klor ilk olarak 1774 yılında Carl Wilhelm Scheele tarafından keşfedildi.1810 yılında ise bugünkü ismi Humphry Davy tarafından verildi.Klor, deniz suyunda NaCl formunda bulunur.NaCl elektrolizi ile saf klor elde edilir. Diğer bir elde ediliş yöntemi ise pirolurit denilen MnO2 ve HCl asitten sıcakta elde edilir. Klor, keskin ve rahatsız edicici kokulu,açık sari renkli,zehirli bir gazdır.Basınç altında sıvılaştırılmış olarak,basınca dayanıklı tüplerle taşınır.Havadan 2.5 kat daha ağırdır.Sıvı klor sudan 1.5 kat daha ağırdır.Bir hacim sıvı klor serbest bırakıldığında 460 hacim gaz klor seklinde yayılır. Klor yanıcı ve patlayıcı olmayan bir gazdır.Ancak kuvvetli oksitleyici bir özelliği olduğundan yağlar,gresler ve diğer hidrokarbonlarla şiddetli bir biçimde reaksiyona girer.Klor yanıcı olmamasına rağmen yanmayı destekler.Yüksek sıcaklıklarda bir çok metal klorda alev alır.Klorun atmosferik basınçta kaynama noktası (-34 C) dır.
Ambalaj

Klor için özel olarak üretilen basınca dayanıklı karbon çelik silindirler ile taşınır.
Depolama

Klor silindirleri ve tonluk konteynırları dolu yada boş olsun temiz,iyi havalandırılmış ve yangına karşı koruması olan yerlerde depolanmalıdır.Depolama sıcaklıkları 55 C 'yi geçmemelidir. Terebentin,eter,hidrokarbonlar,di§er yan?c? maddeler,susuz amonyak ve granül metallerinin yanında depolanmamalıdır.
Kullanım Alanları

Klorun çok geniş bir kullanım sahası vardır.Bunlardan başlıcaları,kağıt endüstrisi,plastik sanayi,su dezenfeksiyonu,çeşitli klorlu organik maddeler üretimleridir.
Klor Gazı Tehlikesi Durumunda
• Klordan etkilenen kimseye hızlı bir şekilde müdahale edilmesi çok önemlidir. Tıbbi yardım bir an önce sağlanmalıdır.
• Uygun solunum koruma cihazını kullanarak kazaya uğrayan kişiyi bölgeden hemen uzaklaştırınız ve derhal temiz havaya taşıyınız.
• Eğer solunum durmamışsa kişiyi rahat bir pozisyonda yatırınız ve sıcak tutunuz, Ciddi durumlarda hastanın başı vücudu ile 45 O C- 60 O C açı yapacak şekilde yukarda tutulmalıdır.Yavaş ve derin nefes alması sağlanmalıdır, mümkün olduğunca çabuk eğitilmiş personel tarafından oksijen verilmelidir.
• Solunum göründüğü kadarıyla durmuşsa bir an önce suni teneffüsü başlatınız ve ağızdan ağza hava vermek gibi kabul edilebilir yöntemler kullanınız. Birisinin doktor çağırmasını sağlayınız.
• Eğer onaylanmış solunum cihazı varsa oksijen yetkili bir kimse tarafından verilebilir. Yoksa acil olarak nereden ve nasıl bir operatör ve ekipman bulunabileceğini öğreniniz.
• Sıvı klor veya klorlu su deri veya elbise ile temas etmiş ise, elbiseyi çıkartarak deriyi çok büyük miktarda sabun ve su kullanarak yıkayınız. Herhangi bir merhem yada başka bir ilacı doktor tarafından verilmemişse sürmeyiniz.
• Eğer gözler yüksek konsantrasyonda klor gazı veya sıvı klordan etkilenmiş ise göz kapakları açık olarak en az 15 dakika akan suyun altında tutulmalıdır. Hemen bir doktor bulunabiliyorsa bir göz uzmanı çağrılmalıdır. Eğer doktor ilk 15 dakikada gelmez ise gözleri yıkamaya ikinci 15 dakika daha devam edilmelidir. Hiçbir zaman kloru diğer başka kimyasallar ile nötralize etmeye çalışmamalıdır. Yağlı merhemler veya başka bir çeşit ilaç doktor tarafından verilmediği sürece göze sürülmemelidir.

Reaksiyonları

Hava ile Reaksiyonu

Klor havadaki azot ve oksijene karşı reaktif değildir.
Su ile Reaksiyonu
Klor su ile reaksiyona girip hipoklorit (OCl-). oluşturur. Reaksiyonun denge yönü çözeltinin pH sına bağlıdır.

Cl2(g) + H2O(s) OCl-(...) + 2H+(...) + Cl-(...)

Halojenler ile Reaksiyonu
225°C’ de klor , flor ile reaksiyona girerek interhalojenleri oluşturur. Triflorür klorür(III)’ün oluşum reaksiyonun nasıl gerçekleştiği bilinmemektedir.

Cl2(g) + F2(g) à 2ClF(g)
Cl2(g) + 3F2(g) à 2ClF3(g)

Florün fazlası ile klor’un 350°C ‘ de ve 225 atm basınçta reaksiyonu sonucunda interhalojen ClF5 oluşur.

Cl2(g) + 5F2(g) à 2ClF5(g)

Klorün gaz fazında bromla reaksiyonu sonucunda kararsız interhalojen ClBr oluşur

Cl2(g) + Br2(g) à 2ClBr(g)

Benzer şekilde klor ile iyot arasındaki oda sıcaklığında gerçekleşen reaksiyon sonucunda iyodür (I) klorür ClI oluşur.

Cl2(g) + I2(g) à 2ICl(s)

Asit ile Reaksiyonu

Klor hidrojenli bileşiklerle, özelliklede HBr, HI, H2SO4, H3PO4, ve NH3 a etki eder.
Baz ile Reaksiyonu
Klorürün sıcak sulu alkalilerle reaksiyonu sonucunda kloratlar ClO3-.

3Cl2(g) + 6OH-(...) à ClO3
Bileşikleri

ClF
ClF3
ClF5
ClO2
Cl2O
ClOClO3
Cl2O6 Cl2O7